In het Nationaal Archief in Den Haag is van 24 februari 2017 t/m 7 januari 2018 de tentoonstelling De wereld van de VOC te zien.

De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) bestond vanaf 1602 tot aan 1798 en was de eerste multinational ter wereld. Bijna tweehonderd jaar lang heerste de VOC over de specerijenhandel in het oostelijke deel van de wereld. Een van de blikvangers van deze expositie is een uniek boek met beschrijvingen en tekeningen van de gewassen en specerijen uit Oost-Indië. Specerijen en kruiden die niet meer weg te denken zijn uit de hedendaagse keuken.

Gezicht op Nieuw-Amsterdam, Johannes Vingboons, circa 1665, Nationaal Archief

Oost Indische gewassen
De VOC hield een zeer nauwkeurige administratie bij. Een groot deel van deze bedrijfspapieren ligt in het Nationaal Archief en de meest bijzondere documenten en kaarten daaruit staan centraal in de nieuwe tentoonstelling. Maar er zijn ook andere archiefschatten te zien, zoals twee boeken uit het begin van de 18e eeuw met beschrijvingen en tekeningen van allerlei gewassen en dieren uit Indië. De bijzonder nauwkeurige tekeningen en de uitgebreide beschrijvingen geven een goed beeld van belangrijke handelsproducten van de VOC, zoals nootmuskaat en kruidnagel.

Nootmuskaat. Beschrijving van Oost Indische gewassen, begin 18e eeuw.

Tentoonstelling
De bezoeker gaat op ontdekkingsreis langs bijzondere kaarten, scheepsjournalen, brieven en tekeningen uit 200 jaar geschiedenis van de VOC. Tegenover het succesverhaal staan ook verhalenVOC Octrooi, 20 maart 1602 over roof, geweld, gruwelijkheden en onderdrukking. Geuren en geluiden begeleiden bezoekers langs verschillende VOC-locaties in de Oost: Kaap de Goede Hoop, Midden-Oosten, Ceylon, India, Batavia/Indië, Japan, China en Formosa.

Nationaal Archief
Het Nationaal Archief beheert en presenteert bijna 1000 jaar geschiedenis van Nederland. 137 kilometer archieven, 15 miljoen foto’s, 300.000 kaarten en tekeningen en 440 terabyte aan digitale bestanden vormen het geheugen van Nederland. Het archief van de VOC wordt al jaren gebruikt door onderzoekers uit binnen- en buitenland. Een deel van de topstukken uit dit archief staat nu centraal in de tentoonstelling.

Burgemeesters VOC-steden
De burgemeesters van de zes VOC-steden Amsterdam, Delft, Enkhuizen, Hoorn, Middelburg en Rotterdam openden op donderdag 23 februari de tentoonstelling en vertelden elk over de VOC-geschiedenis in hun stad. Burgemeester Van der Laan was niet aanwezig maar had een videoboodschap opgenomen. In de zes steden waren voorcompagnieën gevestigd van de VOC die het recht hadden om specerijen uit Azië te importeren. Door zware concurrentie tussen de voorcompagnieën besloot de Staten-Generaal de kooplieden te dwingen tot samenwerking, dit resulteerde in de oprichting van de VOC.