Het werk van Chaïm Soutine was mij niet eerder opgevallen tot ik in Parijs de Jean Walter en Paul Guillaume collectie in Musée de l’Orangerie bezocht. Dit museum heeft de grootste collectie schilderijen van Soutine in Europa.

De Joods-Franse Chaïm Soutine werd in 1893 geboren in Smilowitchi (Wit-Rusland) en stierf in 1943 in Parijs. Hij vertrok al voor de Eerste Wereldoorlog naar Frankrijk. De thema’s van zijn werk verwijzen vaak naar zijn Joodse achtergrond. Zijn grootste inspiratiebron was Rembrandt. Soutine gebruikte dikke verfstreken, expressionistische vervormingen en felle kleuren.

In mijn ooghoek zag ik bij het betreden van Soutines expositiezaal een karikaturaal portret van een man met snor, Portret of a man (1922). Dat bracht mij al direct een glimlach op het gezicht. Het tweede schilderij dat mijn aandacht trok was een sierlijke weergave van een rij huizen, Houses (1921), die lijken op de weelderige penseelstreken van Van Gogh. Het was uiteindelijk Plucked Chicken (1925) waardoor ik interesse kreeg in de schilder Soutine. Het uiteengespatte blauw onthult niet direct de opgehangen kale kip in het schilderij, het is bijna een zoekplaatje. De andere werken van geplukte gevogelte en konijnen, naast de verwrongen karkassen van rund, deden me denken aan het werk van Francis Bacon met vlekkerige en vleselijke vervormingen.

Soutine schilderde voor zijn stillevens vaak dode dieren met hun dramatische lot. Geslacht, wreed en hulpeloos opgehangen. De natuur als metafoor voor een geestestoestand. Zo kwamen zijn schilderijen in de expositieruimte op mij over: psychiatrische patiënten en waanzin die in beeld waren gebracht of psychiatrische patiënten die ze geschilderd hadden. Hoewel zijn thema’s over melancholie, tragedie en de dood gaan, zijn ze door de dikke lagen verf en expressionistische penseelstreken vreugdevol om te zien.

Stillevens van eten waren ook een geliefd onderwerp van Soutine, misschien herinnerend aan de honger in zijn vroege jaren of aan de eetrituelen van zijn religieuze achtergrond. Onderstaande werken hangen in diverse musea, galeries en privécollecties.